Пакуль сталіца пераходзіць на электронныя сродкі аплаты праезду, у Горадні адначасова “катаюцца” ажно чатыры мадэлі механічных кампосцераў. Горадня, напэўна, адзіны горад Беларусі з такой разнастайнасцю мадэлей кампосцераў!

Мадэль першая: кампосцер КП-74.

Самы распаўсюджаны, самы надзейны і самы зручны!( як для вадзіцелей, так і пасажыраў)   Тыповы савецкі варыянт. Вялікі, металічны, шэры, з правага боку бліскучая клямка, апускаецца-паднімаецца. 

Колькі ён каштуе, ужо ніхто не памятае, бо з’явіўся ён у 1974 годзе, і дагэтуль працуе! Выпускалі іх на Калініградскім машынабудаўнічым заводзе.

Дзе зараз іх можна знайсці? Толькі перакупіць спісаныя кампосцеры ў гарадах з больш прасунутай сістэмай праезду. Тым не менш на форумах людзі наракаюць на новыя электронныя кампосцеры і турнікеты, жадаюць вярнуцца да “чугунка”.

Колькі іх па горадзе - гэта ўсе гарадзенскія тралейбусы - ужо 600 штук. Дадаць да гэтага прыкладна 200 аўтобусаў па чатыры-восем у кожным, атрымліваецца не менш за паўтары тысячы! Варыянт “дзірак” вадзіцель змяняе два  разы на дзень.

Зламаць такую махіну амаль немагчыма, корпус невядомыя савецкія майстры зрабілі нібыта на стагоддзі. Але ж адно “тонкае” месца ў ім ёсць – іголачкі, якія пракалваюць дзірачкі ў білеце – яны, па словах рамонтнікаў, ламаюцца часцей за ўсё.

Мадэль другая: кампосцер “чырвоненькі”.

Такі пласмасавы, з высунутым празрыстым, каб былі бачны “канфеці”, носам. Здалёк нагадвае лыч парася. 

Асабліва прывабны для  мужчын: амаль кожны лічыць неабходным з усяго маху “бацнуць” па ім (каб гарантавана прабілася). Ад гэтага мяккі пластык і  трышчыць, таму па якасці гэты кампосцер на другім месцы.

Якой ён мадэлі і дзе яго вырабляюць, нашыя транспартнікі не памятаюць. Колькасць таксама невядомая. Зручны для вадзіцеляў: каб змяніць у ім пласцінку не трэба раскручваць увесь корпус.

Мадэль трэцяя: кампосцер з “клёпкачкай”.

Не ведаю, як яго яшчэ назваць, бо афіцыйны нумар ён страціў дзесці ў архіўных тэчках. Нагадвае жалезную запалкавую каробку. Па ўзросце ён самы новы. Але самы нязручны і неякасны. Не можа прабіць адразу 2 талона. Лёгка гнецца. Ніхто з транспартнікаў пра яго нават гаварыць не хоча.

Мадэль чацвёртая: каробачка.

Напэўна, самая загадкавая. Супрацоўнікі аўтапарку не могуць прыгадаць, калі ён з’явіўся і дзе вырабляўся. Але мадэль дастаткова надзейная, амаль як і КП-74. “Сур’езны” металічны корпус, дзякуючы сваёй канструкцыі можа прабіваць адразу да пяці талончыкаў, ці нават больш – усё залежыць ад таго, колькі пасажыр здолее талончыкаў уставіць і наколькі моцна “бацне”. Сустракаецца адносна рэдка і толькі ў аўтобусах.

Ноў-хаў ад гарадзенскага аўтапарка: электронны кампосцер!

Невядомы майстар-рамонтнік з аўтобуснага парка нейкім чынам прыладзіў да КП-74 аўтаматычную сістэму блакіроўкі! Зараз у двух аўтобусах горада вадзіцель, убачыўшы на прыпынку кантралёраў, націскае на гузік - і ніхто больш талон не праб’е. Дарэчы скаргі на такую сістэму ўжо прыляцелі ў аўтапарк: людзі проста не паспяваюць усе зрабіць.

З часам прагрэс дойдзе і да нашага горада – з’явяцца электронныя сістэмы, можа, і са спадарожнікавымі навігатарамі, як у Эўропе. Пагаворваюць, што ўжо досыць хутка. А КП-шкі, напэўна, яшчэ будуць жыць, і гарадзенцы ганарліва перададуць іх якому яшчэ гарадку… 

Надзейка Завіноўская