У Гродна адбыўся праваабарончы семінар прысвечаны правам студэнтаў і арганізаваны Беларускім Хельсінскім Камітэтам.

Рэспубліканскае праваабарончае грамадскае аб’яднанне «Беларускі Хельсінскі Камітэт”(БХК) абараняе правы чалавека з 1 лістапада 1995 года. Мэта БХК – абарона ў Беларусі правоў чалавека, гарантаваных канстытуцыяй, а таксама дэклараваных міжнароднымі дакументамі.

Семінар у Гродне праводзілі выканаўчы кіраўнік БХК Таццяна Гацура і юрыст Зміцер Чарных. Семінар складаўся з дзвюх частак: першая давала агульныя звесткі аб правах чалавека, а другая – аб правах студэнтаў. Асаблівая ўвага надавалася праблемам размеркавання студэнтаў.

Зміцер Чарных расказаў аб тым, шо размеркаванне з’явілася ў СССР, калі была неабходнасць падтрымкі гаспадаркі. Тады нават не ўзнікала пытання аб адмове студэнта ад размеркавання. У 1997 годзе ў РБ пастановай Савета Міністраў уведзена абавязковае размеркаванне. У 2006 годзе ўведзены парадак аб кампенсацыі сродкаў за навучанне. Парадак размеркавання вызначаецца Палажэннем аб размеркавані выпускнікоў установы адукацыі, якія атрымалі прафесійна-тэхнічную, сярэднюю спецыяльную і вышэйшую адукацыю, зацверджанае Пастановай Савета Міністраў ад 10.12.2007 г. №1702. Выпускнікі абавязаны адпрацаваць па размеркаванні адзін год – пасля атрымання прафесійна-тэхнічнай адукацыі, два гады – пасля атрымання вышэйшай адукацыі. Дадзены тэрмін пачынаецца з дня заключэння працоўнага дагавора (кантракта) з нанімальнікам.

БХК выпусціў інфармацыйны ліст «Правы студэнтаў пры размеркаванні». У ім пазначаны асноўныя моманты гэтага працэсу.

На семінары гаварылася аб тым, што Закон будзе на вашым баку, калі ўсё рабіць правільна. Так, абавязкова трэба з’явіцца ў камісію па размеркаванні. Калі вас не задавальняе рашэнне камісіі, можаце не падпісаць яе пастанову, але з абавязковым указаннем, што менавіта вас не задавальняе.

Пасля падпісання рашэння камісіі па размеркаванні, абавязкова трэба не пазней 1-га жніўня з’явіцца да нанімальніка. Калі вам прапаноўваюць працу па іншай кваліфікацыі ці не задавальняюць умовы жыцця, то вы павінны: 1) напісаць пісьмо ў Міністэрства адукацыі з указаннем умоў працы нанімальніка, 2) такое ж пісьмо адправіць у пракуратуру, 3) можаце звярнуцца ў БХК.

Памятайце аб тым, што вам павінны: перад працай прадаставіць месячны адпачынак на 45 календарных дзён за кошт сродкаў бюджэта, выплаціць дапамогу ў памеры стыпендыі, кампенсаваць праезд да месца працы і пераезд. Выплата ўсёй грашовай дапамогі ажыццяўляецца пасля заключэння дагавора з нанімальнікам.

ПРАКТЫКУМ, ЦІ ЯК РАЗБУРЫЦЬ СЦЕНУ

На семінары была разгледжана тэорыя грамадскіх кампаній пад назвай «9 крокаў». Кожны з этапаў-крокаў павінен ісці адзін за адным:

1)      Вывад мэты. Напрыклад, вы хочаце разбурыць сцяну. Але вашыя моц і здольнасці не даюць магчымасці зрабіць гэта адразу. Трэба прастукаць сцяну і знайсці слабую цэглу. Калі вы гэта зробіце, можаце дастаць цэглу са сцяны. У выніку яна стане слабейшай. Тым больш, што з’явіцца магчымасць дастаць іншыя цэглы. Калі Вы гэта зробіце, людзі змогуць убачыць хоць нязначныя, але вынікі і часткова падтрымаюць вас.

2)      Маніторынг. Трэба сабраць як мага больш інфармацыі пра «цэглу», з чаго яна зроблена. Трэба пазначыць сутнасць праблемы.

3)      Карта саюзнікаў. Вазьміце ліст. Раздзяліце яго на дзве часткі: саюзнікі і праціўнікі. Але трэба пазначыць таксама, якія праціўнікі і саюзнікі маюцца ў «нашых саюзнікаў», якія праціўнікі і саюзнікі маюцца ў «нашых праціўнікаў». На гэтым кроку ствараецца стратэгія кампаніі.

4)      Першы крок. Вы павінны выйсці на «сцежку вайны». Як гэта зрабіць? Напрыклад, пісьмом з Вашымі патрабаваннямі. У 99,9 працэнтаў выпадкаў Вам, мякка сказаць, адмовяць (хоць ёсць магчымасць дасягнуць мэты ўжо на гэтым этапе). Але гэта крокі на будучае, дзе пазначаюцца вашыя магчымасці: мы можам зрабіць тое і тое.

5)      Інфармацыйныя дзеянні: прэсканферэнцыі, круглыя сталы і інш.

6)      Другі кантакт. Трэба паставіць праціўніка перад ультыматумам, але рабіць усё далікатна і дакладна. Ні кроку назад.

7)      Кампанія прамых дзеянняў: разрыў адносін; мы пачынаем рабіць усё па закону; стварэне прамых перашкод (закідаць пісьмамі, факсамі, каб замінаць працы). Гэты крок працягваецца да моманту пагаднення.

8)      Перагаворы і заключэнне пагаднення.

9)      Кантроль за правядзеннем рашэння.

Калі мы ставім мэты, павінны сумлена адказаць: чаго мы хочам. Як толькі яе дасягаем, мы ўмацоўваем уладу. Але мы яе змяняем!

Праваабаронцы ставяць мэты і дасягаюць іх.

Калі ў вас маюцца пытанні прававога кшталту, звяртайцеся ў БХК: г. Мінск, вул. К. Лібкнехта, 68-1201, індэкс 220036. Тэл. (017)2224800,  маб. 6734036.

www.belhelcom.org

E-mail: Гэты e-mail абаронены ад спам-ботаў. Для яго прагляду ў Вашым браузеры павінна быць уключана падтрымка Java-script

Васіль ГЕРАСІМЧЫК