У Польшчы ўжо не першы раз, але гэтая краіна да цяперашняга часу не перастае здзіўляць мяне сваёй кантраснасцю, нават ужо пры перасячэнні мяжы паміж «дзікім» Усходам і «цывілізаваным» Захадам…

А яшчэ кантраснасць Польшчы – ў яе прыродным ландшафце: высокія ўзгоркі і вялізныя празрыстыя азёры на ўсходзе, Балтыйскае мора на поўначы, лясныя і скалістыя горы на поўдні, раўнінная лагоднасць у цэнтры і на захадзе.

Мне давялося пабываць у многіх усходніх, цэнтральных, заходне-паўднёвых гарадах і мястэчках Польшчы, таму гэтым разам я вырашыла накіравацца на поўдзень, у бок польска-чэшскай мяжы, а канкрэтна, у былую сталіцу старажытнай Польшчы – Кракаў, у сучасную сталіцу – Варшаву, а таксама ў горы і яшчэ парачку паўднёвых населеных пунктаў.

Таго, хто хоць раз пабываў у Варшаве, напэўна, здзіўляюць хмарачосы, якія стаяць вакол чыгуначнага вакзала. А ці хто з вас задаваўся пытаннем, чаму яны стаяць менавіта тут, а не далей ад цэнтру, як, напрыклад, у Вільні. Многія кажуць, што гэтыя хмарачосы былі ўзведзены тут, каб зацяніць будынак Палацу культуры і навукі (ПэКіН), які ў савецкія часы быў падараваны польскаму народу Сталіным. Але як варшавяне не стараліся, пакуль яшчэ ні адзін хмарачос не пераўзышоў па вышыні сталінскі прэзент.

У першы ж дзень побыту ў Варшаве вырашыла адправіцца не ў Стары горад, а ў не менш знакаміты палацава-паркавы комплекс Лазенкі, дзе ў сяброўстве з гараджанамі жывуць качкі, паўліны і ручныя вавёркі. На жаль, вавёрак не ўдалося пабачыць, паколькі час блізіўся да вечара і яны, мусіць, ужо спалі. А вось паўлінаў, якія ўладкаваліся на начлег на дрэвах, што побач з лазенкаўскім амфітэатрам, пабачыць давялося. За амфітэатрам знаходзіцца штучная запруда, сярод якой на выспе ўзвышаецца палац. На запрудзе ўсталяваны спецыяльныя прыборы, якія ганяюць па вадзе хвалі. Выглядае гэта крыху камічна, бо прыборы бачныя неўзброеным вокам. Калі прайсці пад палацавай аркай, то можна заўважыць алею, якая нагадвае алею закаханых, што была калісьці ў Гродна. Пашпацыраваўшы, зрабіла вынік: Лазенкі – гэта, бадай, самае лепшае месца, дзе варшавяне могуць адпачыць ад гарадскога шуму і акунуцца, няхай сабе ў штучную, атмасферу прыроды.

На наступны дзень накіравалася ў бок Новага Свету. Па дарозе туды выпадкова патрапіла на вуліцу Кубуся Пухатка, па-нашаму Віні-Пыха. Па працягласці яна аказалася вельмі кароткай, прыкладна, як нашая Замкавая.

Галоўная вуліца, якая вядзе да Старога горада, Кракаўскае прадмесце зараз на мадэрнізацыі, тут перарабляюць дарогі і тратуары, пры гэтым не бачыла, каб штосьці зносілі або вырубалі. Садзяць дрэвы не так, як у нас. Іх садзяць ужо даволі дарослымі, карані вакол аблеплены зямлёю, каб не перасохлі пры перасадцы. Ямы, адпаведна, капаюць даволі вялікія.

Стары горад асабліва мяне нічым не ўразіў. Падобнай архітэктуры хапае ў многіх іншых гарадах Польшчы. Але трэба аддаць даніну павагі палякам, што здолелі ўзнавіць Стары горад з пасляваенных руінаў. Упершыню ў жыцці давялося ўбачыць сонечны гадзіннік, які размешчаны на адным з будынкаў Новага рынку (частка Старога горада). Ён паказваў амаль 2 гадзіны дня. Гэта было спраўджана. Яшчэ адзін такі гадзіннік знайшла ў парку за помнікам невядомаму салдату. Здзівіла тое, што ён на гадзіну спяшаўся. Пасля ўзгадала, што праз некалькі дзён павінны перавесці стрэлкі гадзіннікаў наперад, таму супакоілася: гэты таксама меў рацыю ў часе.

Здзівілася, што талон на экспрэсны маршрут аўтобуса каштуе столькі ж, колькі і на звычайны, а не як у нас – з разыходжаннем у 250 рублёў. Экспрэсны аўтобус мае свой маршрут. Напрыклад, замест трынаццаці прыпынкаў звычайнага аўтобуса, ён спыняецца толькі на сямі. Гэта плюс, калі хочаш хутка даехаць, але мінус, калі сярод гэтых прыпынкаў можа не аказацца патрэбнага, бо яго аўтобус амінае. У такім выпадку даводзіцца ехаць звычайным аўтобусам.

Побач з варшаўскім стадыёнам знаходзіцца палаткавы рынак, які называюць Шан-Хаем і, кажуць, што ён самы вялікі ў Еўропе.

Заўважыла яшчэ тое, што людзі нікуды асабліва не спяшаюцца, а спакойна шпацыруюць па горадзе. А яшчэ ў Варшаве страшэнная колькасць сабак, не тое што ў Гродна ці Мінску. Праўда, гаспадары амаль не сочаць, што вырабляюць іх чацвёраногія сябры.

Паблукаўшы па Варшаве зрабіла высновы, што жыць у гэтым горадзе можна, хоць і акружаны ён навокал вялізнымі сметніцамі.

Ужо пасля Варшавы накіравалася непасрэдна на поўдзень. Тут давялося патрапіць у невялікі гарадок Бэндзін, што непадалёку ад Катовіц. Бэндзін падобны на шэраг іншых невялічкіх гарадоў Польшчы, але знакаміты тым, што мае старажытны касцёл і сярэдневечны замак пачатку XIV ст. Замак сапраўды прыгожы. Асабліва ён прыгожы ўвечары, калі падсвечваецца фіялетавым святлом. На жаль, трапіць у двор замка не ўдалося, бо быў выходны, але ўдалося агледзець яго звонку.

Наступным разам пашпацэруем па вуліцах Кракава і палезем у горы.

Інга САКУТА,
фота аўтара